Η απλή διατροφική συνήθεια που συνδέεται με τη μακροζωία

Μια σχετικά απλή αλλαγή στις καθημερινές διατροφικές συνήθειες είναι η πιο σημαντική για τη μακροζωία από όλες τις ακριβές ή ακραίες τάσεις ευεξίας που κυκλοφορούν σήμερα. Σύμφωνα με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Tufts στη Βοστώνη και άλλους επιστημονικούς φορείς, η μέτρια μείωση των θερμίδων φαίνεται να συνδέεται με πιο υγιή γήρανση και μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία.

Η μόδα του «biohacking»

Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει δημοφιλείς διάφορες πρακτικές «biohacking», όπως τα παγωμένα μπάνια, η θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο ή ειδικές λάμπες κόκκινου φωτός που υπόσχονται καλύτερη υγεία και πιο αργή γήρανση. Ωστόσο, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι μια πολύ πιο απλή συνήθεια μπορεί να έχει πραγματικό όφελος: να τρώμε λίγο λιγότερο.

Οι έρευνες δείχνουν ότι η μείωση της ημερήσιας πρόσληψης θερμίδων κατά περίπου 10% έως 15% μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας, στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και στη ρύθμιση του σακχάρου. Για κάποιους ανθρώπους, αυτή η αλλαγή μπορεί να είναι τόσο απλή όσο το να κόψουν ένα καθημερινό γλυκό ή έναν μεγάλο καφέ με πολλές θερμίδες.

Οι ερευνητές από το Κέντρο Έρευνας Ανθρώπινης Διατροφής για τη Γήρανση του Πανεπιστημίου Tufts, εξηγούν ότι δεν χρειάζονται ακραίες στερήσεις για να υπάρξει όφελος. Όπως αναφέρει, μικρές και σταθερές αλλαγές στη διατροφή και τον τρόπο ζωής μπορούν όχι μόνο να βοηθήσουν στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων αλλά και να επιβραδύνουν ορισμένες διαδικασίες της γήρανσης.

Τι έδειξε η πολυετής μελέτη CALERIE 

Τα συμπεράσματα βασίζονται στη μεγάλη μελέτη CALERIE η οποία εξετάζει εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες τις επιπτώσεις της μείωσης θερμίδων στην υγεία. Στην πρώτη φάση της έρευνας, 143 συμμετέχοντες προσπάθησαν να μειώσουν τις θερμίδες που κατανάλωναν κατά 25% για δύο χρόνια, ενώ άλλοι 75 συνέχισαν τη συνηθισμένη τους διατροφή ώστε να λειτουργήσουν ως ομάδα σύγκρισης. Κατά τη διάρκεια της μελέτης, υποβάλλονταν σε τακτικές εξετάσεις που παρακολουθούσαν το βάρος, την αρτηριακή πίεση, τα επίπεδα σακχάρου και άλλους δείκτες υγείας. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι όλοι έπρεπε να έχουν ισχυρό κίνητρο και πειθαρχία, καθώς δεν γνώριζαν εξαρχής αν θα μπουν στην ομάδα περιορισμού θερμίδων ή στην ομάδα ελέγχου.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Παρότι οι συμμετέχοντες δεν κατάφεραν τελικά να μειώσουν τις θερμίδες κατά 25%, αλλά περίπου κατά 12%, τα αποτελέσματα θεωρήθηκαν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Οι άνθρωποι που περιόρισαν τη διατροφή τους εμφάνισαν χαμηλότερη αρτηριακή πίεση, μείωση της «κακής» χοληστερόλης LDL και καλύτερα επίπεδα ινσουλίνης σε σχέση με όσους συνέχισαν να τρώνε κανονικά. Παράλληλα, έχασαν περίπου το 10% του σωματικού τους βάρους, αν και αυτό δεν ήταν ο βασικός στόχος της μελέτης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι αυτά τα οφέλη εμφανίστηκαν με μια σχετικά μικρή και ρεαλιστική μείωση θερμίδων, την οποία οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να εφαρμόσουν χωρίς ακραίες δίαιτες.

Οι επιστήμονες συνεχίζουν ακόμη και σήμερα να αναλύουν τα δεδομένα της μελέτης. Νεότερες αναλύσεις έδειξαν ότι η μείωση θερμίδων δεν οδήγησε σε χειρότερη ποιότητα διατροφής. Παρότι αρκετοί συμμετέχοντες έπαιρναν συμπληρώματα βιταμινών και ασβεστίου, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι περισσότεροι θα μπορούσαν πιθανότατα να καλύψουν τις ανάγκες τους και μόνο μέσω της τροφής.

Πώς η μείωση θερμίδων επηρεάζει τον οργανισμό 

Ένα από τα βασικά ερωτήματα είναι γιατί η μείωση θερμίδων φαίνεται να επηρεάζει θετικά τον οργανισμό. Μία θεωρία υποστηρίζει ότι όταν το σώμα λαμβάνει λιγότερη ενέργεια, λειτουργεί πιο αποδοτικά και παράγει λιγότερες επιβλαβείς ουσίες που προκαλούν φθορά στα κύτταρα. Αυτά τα μόρια, γνωστά ως «ενεργά είδη οξυγόνου», συνδέονται με ασθένειες όπως ο καρκίνος και η νόσος Πάρκινσον. Οι αναλύσεις των ερευνητών έδειξαν ότι όσοι περιόρισαν τις θερμίδες είχαν χαμηλότερα επίπεδα αυτών των ουσιών σε σχέση με την ομάδα ελέγχου, κάτι που ίσως εξηγεί μέρος των θετικών επιδράσεων στη γήρανση και τη συνολική υγεία.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι οι περισσότεροι υγιείς ενήλικες μπορούν να δοκιμάσουν με ασφάλεια μια μέτρια μείωση θερμίδων. Ωστόσο, ορισμένες ομάδες πρέπει πρώτα να συμβουλευτούν γιατρό, όπως άτομα άνω των 65 ετών, παιδιά, έγκυες γυναίκες, άνθρωποι με πολύ χαμηλό βάρος ή άτομα με προβλήματα υγείας που απαιτούν φαρμακευτική αγωγή.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ακόμη και μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν διαφορά. Για παράδειγμα, η αποφυγή ενός καθημερινού γλυκού ή ενός ροφήματος με πολλή ζάχαρη μπορεί να μειώσει σημαντικά τις θερμίδες χωρίς μεγάλες στερήσεις. Κάποιοι προτιμούν επίσης να περιορίζουν τις θερμίδες μόνο δύο ημέρες την εβδομάδα, ακολουθώντας μοντέλα διαλειμματικής νηστείας όπως η μέθοδος 5:2. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν χρειάζονται υπερβολές. Ακόμη και μια μείωση της τάξης του 10% μπορεί να έχει ουσιαστικό όφελος για την υγεία και τη λεγόμενη «υγιή διάρκεια ζωής», δηλαδή τα χρόνια που ένας άνθρωπος παραμένει λειτουργικός και υγιής καθώς μεγαλώνει.